Ahlâk ve Ahlâk-i Faziletler

Ahlâk ve Ahlâk-i Faziletler

Ahlâk insan için gerekliliği; toplum hayatını düzenleyen kurallar itibariyle toplumu düzenleyici ıslah edici rolü ile insanların toplu halde yaşamalarını mümkün kılar. Değişik bir söylemle Ahlâki kurallar olmadan toplum hayatının oluşması ve devamı mümkün değildir. Ahlâk bir milletin yaşam biçimi ve yaşam tarzıdır.
Ahlâk, insanların toplum içindeki davranışlarını ve birbirleriyle ilişkilerini düzenlemek amacıyla başvurulan kurallar dizgesi, başka insanların davranışlarını olumlu ya da olumsuz biçimde yargılamakta kullanılan ölçütler bütünüdür.
Ahlâk bilimi, iyi ve kötü huyları (davranışları) insanları iyi huylar edinmeye ve kötü huylardan arınmaya teşvik eden bir bilim dalıdır.
Ahlâk kavramının varlığı insanın oluşumuyla doğru orantılıdır. Ancak çağın ve toplumun özellikleri Ahlâk kavramını değiştirmiş, yön vermiş ve ona yol çizmiştir. Toplumların iyi ile kötü olanın netliğine ilişkin belirli bir kavrayışları, iyi insandan kötü insanın, erdemli kişiden erdemsiz kişiyi ayırırken başvurmuş oldukları bir takım Ahlâk ölçütleri bulunmaktadır. Dolayısıyla tarih boyunca iyi ve kötüden son derece farklı şeyler anlaşılmış olsa bile hemen hemen bütün toplumlarda “İyi” kendisine ulaşmak için gerekli bütün çabanın gösterildiği takdirde alınacak ödül tasarımıyla; “Kötü” ise kendisinden kaçınılmadığı takdirde bedeli ağır ödenecek bir ceza tasarımıyla ilişkilendirilerek düşünülmüştür.
Ahlâk ın güzelleştirilmesi özellikle insanın her zaman iyiliklerden haz duyan bir karakter kazanmasıyla mümkün olabilir.
Görüldüğü üzere her toplum, kendi yaşam kurallarını belirlemiş, kendi “doğru” ve “yanlış”larına yön vermiş, esasen soyut bir kavram olan Ahlâk yön çizmişlerdir. Ahlâk her zaman o toplumun Kabul gören hareket ve davranışlarını yansıtmayabilir. İnsan yapısının karmaşıklığı ve kendi menfaatleri doğrultusunda hareket etme isteği Ahlâk i yapının yönünü değiştirebilmektedir. Bir topluma Ahlâki yapı, başka bir topluma Ahlâk dışı gelebilir.
Tarih boyunca hiç bir toplum Ahlâk sızlıklarla payidar olmamıştır. Uzun zaman tarih tarafından dışlanmadan ayakta kalabilmiş milletlerin Ahlâki değerlere saygılı olduklarında şüphe yoktur.
“Ahlâk üzerine inandığım ilke şudur; bir şeyi yaptıktan sonra kendini iyi hissediyorsan o Ahlâki’dir, eğer kendini kötü hissediyorsan o gayri Ahlâk idir”
- Ahlâk eğitiminde hareket noktası fıtrat denen insanın yaratılış kanunudur.
- Ahlâk’ ın amacı insanın /dünya ve ahiret mutluluğu dur.
- İnsan Ahlâkını düzenleyen unsur Akıl’dır. (Akılın; kişiyi uygun olmayan işlerden alıkoyma kabiliyeti ve rolü de vardır. )
Ahlâk kuralları maddi ve manevi yaptırım gücü olmayan, sadece talep eden kurallardır. Bu kurallara uyulmaksızın toplum hayatının oluşumu ve devamlılığı mümkün olmaz.
Ahlâk i nitelik kendi dışında başka bir varlık ile girdiği ilişkide ortaya çıkar. Bu ilişkide insan için bir takım görev ve sorumluluklar doğurur. İman ve ibadet esaslarını yerine getiren insan Ahlâki sorumluluklarını kolayca gerçekleştirebilecek bir karakter yapısı kazanır. Bu arada insanın kendisini
Ahlâk en eğitmesi iyi huylara yöneltmesi gerekir. İyi insan yaşamında sahip olduğu iyi ve kötü huylar paralelinde huy karnesi tecelli eder ve imtihanı kazanır veya kaybeder. Bu itibarla DİN her türlü Ahlâki faziletlerin başıdır. Fert ve toplum hayatında gerek vardır. Beden ve ruhtan oluşan insan bedeninin sağlıklı olması için nasıl bir çok ihtiyaçları varsa maneviyatında sağlıklı olması için ruhun manevi inanç değerleriyle beslenmesi gereklidir.

GÜZEL AHLÂKİ OLUŞTURAN MÜSBET HUYLAR

Adalet / Bilgi
Doğruluk, dürüstlük, itimat, güven, emin
İnanç, samimiyet, ihlas, mütedeyyin
Cesur, vakur, erdemli, sabırlı, merhametli
Bilgili, başarılı, akıllı, çalışkan, liyakatli, görgülü
Cömert, tasarruflu, özverili, katılımcı
Mütevazi, tevazulu, mutedil, uyumlu
Terbiyeli, edepli, şeffaf
Dostluk, sevgi, saygı, sadakat
İstikrarlı, planlı, düzenli, temiz
Hoşgörülü, bağışlayıcı

KÖTÜ AHLÂKI OLUŞTURAN MENFİ HUYLAR

Yalancılık, hilekârlık, hırsızlık
Cehalet, tembellik, kötü alışkanlıklar
Müsriflik, savurgan, cimri, egoist, bencil, hasit
Gururlu, kibirli, hoşgörüsüz, uyumsuz,
Münafık, riyakar, müfteri,
Asabi, sinirli, kavgacı, uyumsuz, öfkeli, huysuz
İnsafsız, hayasız
Kötümser, karamsar, kıskanç
Vefasız, saygısız, küsegen, Düzensiz, dağınık, azimsiz.

Paylaş

Yorum Ekle